افسردگی فصلی چیست؟

افسردگی فصلی نوعی اختلال در خلق و خوی فرد است.

افسردگی فصلی مربوط به فصلهای خاصی از سال (اواخر پاییز و زمستان) است. عموماً از اواخر فصل پاییز هنگامی که مدت روشنایی روز کمتر میشود (یا به اصطلاح روزها کوتاه تر میشوند) بروز میکند و تا اواخر زمستان و اوایل بهار پا برجا میماند و با نزدیک شدن به فصل تابستان کاهش میابد.

افسردگی فصلی در تابستان نیز امکان دارد رخ بدهد اما شیوع آن بسیار اندک است.

اختلال افسردگی فصلی در کدام مناطق بیشتر است؟

اختلال افسردگی فصلی بیشتر در مناطقی از کره زمین که دارای عرض جغرافیایی بالاتری هستند و نور آفتاب کمتری دارند، وجود دارد. برخی از افراد ساکن در مناطقی که دسترسی مداوم به نور طبیعی ندارند، ممکن است این اختلال را در تمام طول سال تجربه کنند و به یک افسردگی مزمن دچار شوند.

چرا کمبود نور خورشید باعث افسردگی می شود؟

به علت کمبود سروتونین و افزایش ملاتونین است.

کاهش سروتونین:

هنگامی که نور از طریق چشم ها عبور می کند و به مغز می رسد، ماده سروتونین در بافت عصبی رها می شود.

در طول پاییز و زمستان، روشنایی روز کمتر از بهار و تابستان است. این امر باعث پایین آمدن سطح سروتونین در بدن می شود. سروتونین، ماده شیمایی مهمی در مغز است که به عنوان «انتقال دهنده عصبی» شناخته می شود. انتقال دهنده عصبی، مولکولی در مغز است که به سلول های عصبی کمک می کند که با یکدیگر کار کنند. یکی از نقش ها و وظایفی که سروتونین در مغز دارد، عمل کردن به عنوان رهبر برای سایر انتقال دهنده های عصبی است. بدون وجود سروتونین به مقدار کافی بسیاری ازفعالیت های بدن از جمله حالتهای عاطفی، تحت تأثیر قرار می گیرند.

افزایش ملاتونین:

کاهش روشنایی روز باعث افزایش تولید هورمون ملاتونین در بدن می شود، هورمون ملاتونین توسط غده پینه آل در مغز ساخته و ترشح می شود و نقش مهمی در تنظیم ساعت بیولوژیک بدن دارد. (ساعت بیولوژیک بدن معمولاً در تولید پروتئین رشد مو، میزان اشتها، تنظیم درجه حرارت بدن و خواب نقش مهمی داد).

همانطور که گفته شد در فصل سرما به دلیل تاریکی زیاد و در نتیجه ترشح زیاد هورمون ملاتونین، اختلالات خلقی بیشتر می شود و در نهایت در فعالیت های که مربوط به ساعت بیولوژیک بدن است بی نظمی و اختلال به وجود می آید.

شیوع اختلال افسردگی فصلی

شیوع اختلال های افسردگی فصلی در جمعیت عمومی بین 4 تا 7 درصد برآورد می شود هرچند بین 13 تا 25 درصد از جمعیت عمومی از مشکلات خلقی در زمستان شکایت دارند.

افسردگی فصلی در نوجوانان، جوانان و زنان شایع تر است و در سنین 18 تا 30 سالگی بیشتر بروز می کند.

علائم افسردگی فصلی

1. بی حوصلگی

2. رخوت و سستی

3. خواب آلودگی

4. کاهش مقاومت بدن در مقابل بیماریها بخصوص بیماری های عفونی

5. تغییرات رفتاری و فعالیت زیاد و کار افراطی

6. سرد مزاج

7. خشم و عصبانیت

8. پرخوری در خانم ها

9. گریان بودن و ناامیدی

10. دردهای فصلی و مشکلات معده

11. مشکل در تمرکز کردن و هوشیاری

12. احساس افسردگی یا غمگینی مزمن

علائم افسردگی در فصل تابستان 

1. اضطراب و بیقراری

2. بی خوابی

3. کاهش اشتها و کاهش وزن

4. پرخاشگری و رفتار خشونت

درمان اختلال افسردگی فصلی

ا. دارو درمانی

داروهای ضد افسردگی کلاسیک: داروهای ضد افسردگی نیز در درمان اختلال افسردگی فصلی به کار می روند، برخی از داروهای که مانع از جذب دوباره سروتونین می شوند (SSRIها) مانند زولوف، پروزاک و پاکسیل نیز به همراه نوردرمانی برای درمان عوارض این اختلال مصرف می شود.

2. رفتار درمانی و شناخت درمانی:

ارزش یابی واقع بینانه و تغییر واقع گرایانه تفکر منجر به بهبود خلق و رفتار می شود. شناخت درمانی معطوف به هدف و متمرکز بر حل مسئله است.

3. نور درمانی مصنوعی:

افسردگی فصلی رابطه قوی با کمبود در معرض قرار گرفتن با نور مستقیم خورشید دارد. نور درمانی یعنی افزودن نور بیشتر به محیط بیمار به صورت باید پیش از شروع نشانه ها و عوارض آغاز گردد.

برای کاهش علائم خلقی افسردگی فصلی نور درمانی به طور کلاسیک به عنوان هیلو درمانی نامیده می شود و شامل قرار گرفتن در معرض نور آفتاب و یا طول موج خاصی از نور با استفاده از لیزر، دیودهای ساطع کننده نور، لامپ های فلورسنت، لامپ های بسیار روشن، نور تمام طیف که معمولاً با دستگاه های مختلف کنترل مؤثر واقع می شود.

 

“کاری از انجمن روانشناسی گروه علمی فرهنگی آدنیا”

 

12 پاسخ
  1. امیرعلی سعادت
    امیرعلی سعادت گفته:

    بین این راه های درمان اختلال افسردگی فصلی که تیتر اخر مقالتونه کدوم بهتر و بی خطر تره؟ و کدوم سریعتر ادم رو خوب میکنه؟
    ممنون میشم اگر جواب بدین

    • انجمن روانشناسی
      انجمن روانشناسی گفته:

      راه بهتر برای درمان این اختلال رفتار درمانی و شناخت درمانی و راه سریعتر برای درمان این اختلال دارو درمانی است.
      موفق باشید

  2. محمدرضا
    محمدرضا گفته:

    اگر از چهارتا علائمی که نام بردین برای علائم افسردگی در فصل تابستون یکی دو تاش رو داشته باشیم یعنی ماهم دچار این افسردگی هستیم؟

  3. پرویز
    پرویز گفته:

    سلام همسر من متاسفانه تو فصل زمستان دچار این افسردگی میشه و واقعا اذیت کننده هستش

  4. مژده
    مژده گفته:

    عالی بود من هم دچار این افسردگی هستم و تو فصل زمستان بیشتر سعی میکنم روزها رو بیرون از منزل باشم

    • انجمن روانشناسی
      نسیم عیوضی گفته:

      بهترین روش درمان طبیعی برای این بیماری همین روش است باید بیشتر در معرض نور خورشید باشید حتی روزهای ک هوا آفتابی نیست باید ی ساعتی را بیرون از منزل باشید…
      موفق باشید

دیدگاه ها غیر فعال است.