فیزیک

سفر در زمان

سفر در زمان

آیا رویای سفر در زمان روزی محقق خواهد شد؟ آیا بشر می تواند روزی به آینده سفر کند؟ آیا وقتی به آینده سفر کردیم می توانیم بازگردیم یا خیر؟ آیا بشر می تواند به گذشته سفر کند؟ آیا زمان تک بعدی است یا دو بعدی؟ آیا سفر زمانی در حال،…

نجوم و اخترفیزیک

حفره سیاه

,
مقدمه کما بیش می دانیم که همان فرآیند هایی که در بمب هیدروژن صورت می گیرد، سبب تولید انرژی در خورشید نیز هستند. در این واکنش های گرما_هسته ای، چهار هسته ی هیدروژن (4 پروتون) به یک هسته هلیوم (2 پروتون و 2 نوترون) همراه با رها شدن مقداری انرژی، تبد…

کوازارها

,
چشمه ی رادیویی شبه ستاره ای واژه کوازار شکل کوتاه شده نام کامل (چشمه ی رادیویی شبه ستاره ای) است. کوازارها را ابتدا در سال 1963 در نتیجه برنامه شناسایی اپتیکی کشف کردند. مکان رادیویی کوازار 3C273 با استتار ماه به دقت تعیین شد. شناسایی اپتیکی این شی…

کوتوله ی سفید

,
سر و کله ی کوتوله های سفید در سال 1884 میلادی، وقتی که اخترشناس آلمانی، بسل، به پر نورترین ستاره ی آسمان یعنی شعرای یمانی نگاه می کرد تا بتواند فاصله ی آن را از زمین محاسبه کند، پیدا شد. مسیر حرکت یک تک ستاره در آسمان با  احتساب همه ی تصحیح…

Dark Energy

,
تقریبا سه چهارم کیهان را حجمی به نام انرژی تاریک تشکیل داده است ولی دانشمندان از جنس و چیستی این انرژی رازآلود با خبر نیستند. بنابراین چگونه متوجه شویم این انرژی چیست؟ چگونه به وجود آمده است؟ جنس آن چیست؟ و سوالاتی از این قبیل که ذهن دانشمندا…

ذره ساکن در فضا-زمان چرخان

,
وقتی یک شی اخترفیزیکی بزرگ مانند یک ستاره ی بوزونی یا سیاه چاله می چرخد، می تواند باعث چرخش فضا-زمان اطرافش شود. فیزیکدانان در مقاله ی بسیار جالبی نشان داده اند یک ذره دارای ویژگی های مناسب می تواند به طور کامل در یک فضا-زمان چرخان بایستد. …

جهان های موازی کوانتومی

,
آیا جهان های موازی واقعا وجود دارند؟ نوعی از جهانهای موازی می تواند وجود داشته باشد که باعث سر درگمی اینشتین شده بود و هنوز هم برای فیزیکدانان دردسرساز است. این جهان موازی کوانتومی است که با مکانیک کوانتومی عادی پیش بینی می شود. پارادوکس های فیزیک کوانتومی …

ما در بقایای برخورد کهکشانی زندگی می‌کنیم!

,
در نوامبر ۲۰۱۸، اخترشناسان از کشف کهکشانِ پنهان Antlia 2 در نزدیکی راه شیری خبر دادند. این کهکشان یک کهکشان کم جرم اما نسبتاً عظیم است که به دور راه شیری می‌چرخد. یک تحقیق جدید نشان می دهد احتمالا این کهکشان کوچک میلیون‌ها سال پیش با راه شیری…

کیهان چگونه می‌میرد؟ در آتش یا در یخ؟

,
تی. اس. الیوت شاعر می پرسد: آیا جهان فریاد زنان می میرد یا با آه و ناله؟ رابرت فراست می پرسد؟ آیا در آتش از میان خواهیم رفت یا در یخ؟ گرچه این امکان وجود دارد که کیهان برای همیشه ادامه یابد، اما تقریبا به طور حتم انواع ساختارهایی که امروزه در…

یک "خورشید گرفتگی" فیزیک را برای همیشه تغییر داد!

,
در روز ۲۹ می ۱۹۱۹ ، یک خورشید گرفتگی مفهوم ذهنی ما از جاذبه را برای همیشه تغییر داد، قوانین فیزیک را بازنویسی کرد و یک مرد ۴۰ ساله با موهای در هم ریخته را به یک چهره سرشناس جهانی تبدیل نمود. آن روز، روز خوبی برای «آلبرت اینشتین» بود. خورشید …

تیتان

,
تایتان (به فرانسوی: Titan)، یا تیتان، بزرگ‌ترین قمر کیوان (زحل) است که در فاصله ۱٫۲ میلیارد کیلومتری از خورشید واقع شده‌است. تیتان بسیار کندتر از زمین به دور خود می‌چرخد، به طوری که یک روز تیتان در حدود ۱۶ روز زمین است. تیتان از نظر میزان جر…

اندازه گیری "هیچ مطلق" با دقتی زیاد

,
برخی از نویسندگان به مدت چندین دهه سعی داشتند طیف امواج کوچک ِ تشکیل دهندۀ فضای خلأ را اندازه‌گیری کنند، اما تاکنون هیچ‌یک روش خوبی برای دستیابی به آن پیدا نکرده‌اند. اما بتازگی فیزیکدانان ِ موسسه فناوری فدرال زوریخ بطور ِ هوشمندانه از پالس…

امواج گرانشی چه رازهایی در خود دارد؟

,
دانیل کاسینز می گوید: اولین امواج گرانشی که دریافت شدند، نظریه گرانش اینشتین را تایید  کردند، اما امواجی که دریافت می شوند، ممکن است آن را از اعتبار بیندازند. در زمان های بسیار دور، در یک کهکشان دوردست، دو سیاهچاله با هم برخورد کردند…

توهم حرکت ِ “سریع تر از نور”

,
هیچ چیز نمی تواند سریع تر از نور حرکت کند. رابرت نمیروف که استاد فیزیک در دانشگاه صنعتی میشیگان است، خود این واقعیت را انکار نمی کند ولی سناریویی را در اندیشه دارد که در آن، چیزی از دید یک بیننده، در حال حرکت سریع تر از سرعت نور به نظر می آید. …

شاید گرانش محصولی از مکانیک کوانتومی باشد!

,
تیمی از فیزیکدانان نظری توضیح جدیدی برای ماهیت وجودی جهان و چگونگی پیدایش آن ارائه کردند. بر اساس مقاله‌ی تازه منتشر شده، فضا-زمان چیزی بیش از محصول مکانیک کوانتومی نیست. انحراف و خمیدگی‌ها در فضا-زمان می تواند توضیح دهد که چرا پدیده‌های عجیبی نظ…

منظومه شمسی

,
منظومهٔ شمسی یا سامانهٔ خورشیدی سامانه‌ای دربرگیرندهٔ یک ستاره به نام خورشید و شماری اجرام آسمانی دیگر است که در مدارهایی مستقیم یا غیر مستقیم پیرامون آن می‌گردند. منظومه شمسی از انفجار یک ابرنواختر و فروریزش یک ابر مولکولی چرخان پدید آمد…

سه مفهوم بسیار پیچیده از جهان چند بُعدی

,
نزدیک به یک قرن پیش کشف ادوین هابل درباره پدیده “انتقال به سرخ نور کهکشان ها” (red-shifting) در همه جهات نشان داد که جهان در حال انبساط است. از ترکیب این کشف هابل و تعدادی از مفاهیم هندسه نا اقلیدسی مشخص شد که کیهان دارای بیش از سه بعدی است…

سیاره عطارد

,
عطارد یا تیر کوچک‌ترین و نزدیک‌ترین سیاره به خورشید در منظومهٔ خورشیدی است. تلفظ درست نام عربی آن عُطارِد است اما در تداول عامه فارسی‌زبانان عَطارُد رایج‌تر است. سطح رو به خورشیدِ سیارهٔ عطارد، به‌دلیل نزدیکی به خورشید، بسیار داغ است و رویهٔ پشت به خورشید آن…

سحابی چیست؟

,
نگاه کردن به سحابی‌ها براستی با احساس شگرفی همراه است. نام “nebulae” از لاتین کلمه‌ی ابر آمده اما سحابی‌ها صرفاً ابرهای حجیمی از غبار، گاز هلیوم و هیدروژن، و پلاسما نیستند. آنها بیشتر خانه‌ی دوران کودکی ستارگان‌اند – منظور محل تولد ستارگان اس…

آتش در چاله

,
در ماهِ مارچِ ۲۰۱۲ ژوزف پولشینسکی (Joseph Polchinski) در اندیشه‌ی یک خودکشیِ ریاضی افتاد. او که فیزیک‌دانی در شاخه‌ی نظریه‌ی ریسمان در موسسه‌ی فیزیکِ نظریِ کاولی (Kavli) در سانتاباربارای کالیفرنیاست، در این اندیشه فرو رفت که اگر فضانوردی به درونِ ی…

تپ اخترها

,
تپ اخترها، گونه ای از ستارگان نوترونی اند که میراث مرده ستارگان پرجرم محسوب می شوند. چیزی که تپ اخترها را از ستارگان نوترونی معمولی متمایز می سازد، سرعت چرخش فوق العاده زیاد و میدان مغناطیسی عظیم آنهاست. تَپ‌اخترها (به انگلیسی: Pulsar) ستاره‌های نوتر…

در مواجهه با چند جهانی

,
نویسنده علمی، “رابرت لاورنس کوهن” در این مقاله به موضوعی جذاب پرداخته: چندجهانی. از کودکی مجذوب هستی بوده‌ام. هستی چیست؟ وسعت هستی چقدر است؟ هدف هستی چیست؟ حالا شش دهه گذشته و بعد از بررسی چیزهای زیاد، نه مطمئن‌تر شده‌ام و نه باهوش‌تر، ولی…

آیا سفر در زمان امکان پذیر است؟

,
آیا سفر به گذشته و آینده وجود دارد؟ آیا افرادی در گذشته موفق به این کار شده‌اند؟ و آیا در آینده علم و تکنولوژی در حدی پیشرفت خواهد کرد که امکان سفر در زمان را برای انسان به واقعیت تبدیل کند؟ با این حال سفر در زمان رویای دیرینۀ بشر بود…

کهکشان راه شیری واقعأ یک دیسک مسطح نیست!

,
کهکشان ما واقعأ رقصیدن را دوست دارد و گاهی‌اوقات می‌رقصد. اکنون مشخص شده که کهکشان ما در حال پیچ خوردن است. یک مطالعۀ جدید نشان می دهد که کهکشان راه شیری یک دیسک خوب، مرتب و مسطح نیست – بلکه در اطراف لبه‌ها پیچیده شده است. ما اغلب کهکش…

تفاوت تابش پرتو ایکس ِ سیاهچاله و تابش هاوکینگ چیست؟

,
سیاهچاله‌ با میدان گرانشی فوق‌العاده چنان تاثیری بر فضا-زمان اطراف خود می گذارد که حتی نور هم توان فرار از آن را ندارد. یک سیاهچاله ذاتا باید نامرئی باشد، اما وجود خود را به وسیله گرانش قویی که دارد نشان می­دهد، در واقع اثر سیاهچاله‌ها از طریق رفت…

فیزیک هسته ای

راکتور و سوخت هسته ای

,
راکتور هسته ای راکتور هسته ای یا واکنشگاه هسته ای دستگاهی برای انجام واکنش های هسته ای به صورت تنظیم شده و تحت کنترل است. این دستگاه در اندازه های آزمایشگاهی، برای تولید ایزوتوپ های ویژه مواد پرتوزا (رادیواکتیو) و همینطور پرتو داروها برای مصا…

ظهور فیزیک هسته ای

,
شاید بتوان گفت که فیزیک هسته ای به عنوان یک شاخه مستقل از فیزیک اتمی از سال 1896 یعنی زمانی که هانری بکرل تیره شدن صفحات عکاسی بر اثر یک تابش ناشناخته را کشف کرد، آغاز شد. این تابش از برخی از مواد معدنی سرچشمه می گرفت. او به طور تصادفی رادیواکتیویت…

واپاشی هسته ای

,
واپاشی هسته‌ای (فروپاشی هسته‌ای) به مجموعه فرایندهای مختلفی گفته می‌شود که در هستهٔ اتم‌های ناپایدار پرتوزا رخ می‌دهد و پرتوهایی تولید می‌کنند که به آن‌ها پرتوهای رادیواکتیو می‌گویند. در اثر واپاشی هسته‌ای پس از یک زمان تصادفی، هسته‌های بزر…

اصل طرد پائولی

,
قاعده پائولی و یا قاعده غیر امکان و یا اصل طرد پائولی ( Pauli exclusion principle)نامیده شده به اسم کشف‌کننده‌اش، ولفگانگ پاولی، قاعده‌ای بسیار مهم و اساسی در مکانیک کوانتومی می‌باشد، که بر طبق آن دو و یا تعداد بیشتری فرمیون همسان (به عنوان …

فضاپیمای هسته ای

,
انسان بمب، برق، و روشهای پزشکی را از هسته ی اتم بدست آورده است. حال عده ای می خواهند از این نیرو گاه بسیار کوچک برای انتقال اخترشناسان به ستاره ها استفاده کنند. حمل و نقل با استفاده از توان هسته ای جدید نیست. نخستین زیر دریایی هسته ای ناوتی…

نسبیت خاص برای همه

,
حتما تا به حال نام نظریه نسبیت خاص را شنیده‌اید و احتمالا می دانید که پشت این نظریه فیزیکدان بزرگ آلمانی، آلبرت اینشتین ایستاده است. این نظریه در کنار نسبیت عام دیدگاه ما را نسبت به جهان ِ اطرافمان متحول ساخت. در ابتدا می خواهیم تعریفی کلی …

فیزیک ذرات بنیادی

نوترینو

,
مقدمه نوترینو از عجیب ترین و اسرارآمیزترین فرمیونهای بنیادی از 12 ذره ی بنیادی کشف شده تا به امروز، در کیهان است. واکنش پذیری نوترینوها با سایر مواد بسیار کم است و از بین ذرات به راحتی می توانند عبور کنند. نوترینوها از سوی ستاره های دیگر در تم…

شرح پیدایش عالم توسط مکانیک کوانتومی

,
فیزیک کوانتوم "اگر کسی بگوید فیزیک کوانتوم را فهمیده، پس چیزی نفهمیده است." این جمله ای بود که یکی از بنیانگذاران فیزیک کوانتوم "نیلز بور" به زبان آورد. سعی داریم تا حد امکان مکانیک کوانتوم را به زبان ساده بیان کنیم و در ادامه موضوع پیدایش…

لپتون ها

,
مقدمه: در طول قرن 19، 20، فیزیکدانان شروع به تحقیق در اعماق ماهیت ماده و انرژی کردند. با انجام این کار، آنها به سرعت فهمیدند که قوانینی که بر آنها حاکم است، عمیقا تیره تر می شوند. در حالی که این تئوری غالب این بود که تمام مواد از اتم های  غیرق…

شتاب دهنده ها

,
همه شتاب دهنده ها از نیروهای الکترومغناطیسی برای تقویت انرژی ذرات پایدار باردار استفاده می کنند. این ذرات توسط وسیله ای که یک باریکه شدت بالا و کم انرژی از ذرات را تولید می کند به ماشین شتاب دهنده تزریق می شوند. تفنگ الکترونی (یک فیلامان دا…

طبق فیزیک ِ هیگز جهان نباید وجود داشته باشد!

,
اینکه جهان وجود دارد معنایش این است که دانشمندان نیاز به کشف نظریات جدیدی شامل نظریه‌ای به نام اَبَرتقارن دارند. دست کم طبق نظریۀ جدید، جهان نباید وجود داشته باشد. مدلسازی شرایط کمی پس از بیگ بنگ می گوید که جهان فقط یک میکروثانیه پس از تولد انفجا…

پاد هیدروژن چیست؟

,
پادهیدروژن(Antihydrogen) پادماده‌ای است که در مقابل هیدروژن قرار می‌گیرد. از آنجایی که اتم هیدروژن شامل یک پروتون و یک الکترون است. پادهیدروژن شامل پادپروتون و پوزیترون است. دانشمندان امیدوارند تا با مطالعه روی پادهیدروژن پاسخی بر مسئله عدم تقارن با…

اتاقک ابر ویلسون

,
اتاقک ابر یا اتاقک ویلسون نوعی محفظه برای آشکارسازی ذرات پرتوهای یونیزان است. این اختراع را به سال ۱۹۱۱ و به چارلز تامسون ریس ویلسون نسبت می‌دهند. یک محفظه ابر شامل یک محیط مهر و موم شده حاوی بخار بیش از حد آب یا الکل است. یک ذره باردار…

شبیه سازی نخستین لحظات تولد کیهان

,
دانشمندان سازمان تحقیقات هسته ­ای اروپا(CERN) با مشاهده برخوردها در برخورد دهنده هادرونی بزرگ، سعی در درک بیشتر “سوپ بنیادین” که بعد از بیگ­ بنگ وجود داشت، دارند. دانشمندان در آزمایشات خود نشان دادند که برخوردهای پروتونی می­ توانند ذرات جدید بس…

فوتون

,
دوران کلاسیک (1897 - 1932) با کشف الکترون به وسیله تامسون در سال 1897 فیزیک ذرات بنیادی متولد شد. تامسون می دانست که که پرتوهای کاتدی را که از یک رشته ی داغ گسیل می شوند می توان با یک آهن ربا منحرف کرد. این انحراف نشان می دهد پرتوها حا…

ظهور فیزیک ذرات : مدل استاندارد هادرون ها

,
اوایل دهه 1930 تصویر قرن نوزدهمی اتم ها به عنوان ذرات غیر قابل تجزیه جای خود را به تصویر اتم ها به عنوان سیستمی متشکل از الکترون ها، پروتون ها و نوترون ها  تغییر داد. به این فهرست از ذرات، بایستی دو ذره خنثی یعنی فوتون و نوترینو را نیز اضافه کرد.…

در جستجوی فوتون تاریک

,
تقریبا همه چیز گم شده است. و تیمی از فیزیکدانان در تلاش هستند تا آن را پیدا کنند. جهانی که می شناسیم، در حدود یک دهم چیزی را شامل می شود که در فضا می بینیم. پس بقیه کجاست؟ مفقود! نامرئی! غیر قابل شناسایی، البته به غیر از اثرات گرانش آن بر ت…

نانو فیزیک

کاربرد فناوری نانو در حوزه سلامت، آرایشی و بهداشتی

,
فناوری نانو فناوری نانو کلیدی برای روش های تشخیصی سریع تر و آسان تر بیماری ها در آزمایشات گوناگون است. این فناوری همچنین می تواند تولید محصولات بافتی مهندسی شده و مصنوعی را گسترش دهد که کاربرد فراوانی در علم پزشکی دارد. قابلیت هدف گیری بهتر سلو…

فناوری نانو و مهندسی نانومواد

,
معرفی در سال های اخیر فعالیت و هیجان درون علمی و جوامع مهندسی به شدت توسط سرمایه گذاری دولتی در مورد برنامه های کاربردی مهندسی شده فناوری نانو، افزایش یافته است. بنیاد ملی علوم ایالات متحده تخمین زده است که بازار جهانی فناوری نانو در سال 2015 به ار…

کاربرد نانومواد در پوشش ها

,
محصولات و هدف استفاده از نانومواد نانومواد شامل اجزای سازنده قابل تعریف با محدوده 1 تا 100 می باشد. نانوذرات یک زیر مجموعه از نانومواد هستند که دامنه اندازه های بالاتر را در هر سه بعد دارند. هر دو نانومواد طبیعی و انسان شناختی در محیط زیست…

فیزیک پلاسما و ماده چگال

فیزیک ماده چگال

,
فیزیک ماده چگال فیزیک ماده چگال (CMP) علم اساسی مواد جامد و مایعات است. به عنوان بزرگترین شاخه فیزیک، با فراهم کردن پایه های تحولات فناوری، بیشترین تأثیر را در زندگی روزمره ما دارد. به عنوان مثال، اختراع ترانزیستورها و تراشه های نیمه هادی منجر به …

پلاسمای غباری

,
پلاسمای غباری یکی از اجزای همه جا حاضر جهان فیزیک پلاسمای غباری موضوعی است که اهمیت آن رو به افزایش است و علاقه مندی به آن طی چند سال اخیر بیشتر و بیشتر شده است. این موضوع بر روی بخش های مختلف فیزیک نظیر اختر فیزیک جدید، تکنولوژی نیم رساناها، وسای…

قوانین نیوتن

,
قوانین حرکت نیوتن عبارت است از سه قانون فیزیکی که بنیان مکانیک کلاسیک را شکل می‌دهند. این قوانین ارتباط مابین نیروهای وارد آمده بر یک جسم و حرکت آن را به دست می‌دهد. این قوانین را می‌توان بدین صورت خلاصه کرد: قانون اول: در یک دستگاه مرجع ج…

قانون و بی نظمی

,
ولاتکو وِدرالِ فیزیکدان می گوید: ما در حال ساخت ماشینی هستیم که به وسیله تونل زنی از میان تعداد زیادی از قوانین محکم و استوار طبیعت، عمل می کند. وی می گوید: چند سال پیش، ایده ای داشتم که ممکن است نشانه ی کمی جنون به شمار آید. با خودم فکر کردم که…
© تمامی حقوق مادی و معنوی برای این سایت محفوظ میباشد. ۱۳۹۷